و هر صورتى را در دو مقام بحث كرديم همچنين در جواب سؤال سوم مىگوئيم : مسئله داراى چهار صورت است كه هركدام جداگانه بايد بررسى شود : صورت اوّل : عمل توصلى است و احتياط مستلزم تكرار نيست فى المثل علم اجمالى دارم كه يا 100 تومان بدهكارم و يا 150 تومان در اينجا اداء دين واجب توصلى است و احتياط هم به اتيان اكثر است نه انجام دو عمل ولى تمكن دارم از تحصيل ظن خاص يعنى از طريق بينه مىتوانم ظن به يك طرف پيدا كنم حال آيا با تمكن از ظن خاص و بدنبال آن امتثال تفصيلى حق دارم به امتثال اجمالى قناعت كنم يا خير ؟ مقتضى القاعده اينست كه : آرى مىتوان به امتثال اجمالى اكتفا نمود و شرعا هم مانعى از احتياط نيست بلكه كاملا احتياط مطلوب است به همان بيانى كه در جواب سؤال اول و دوم ذكر شد صورت دوم : عمل توصلى است و احتياط مستلزم تكرار است فى المثل اجمالا مىدانم كه يا 20 درهم بدهكارم و يا 20 دينار ، احتياط به پرداخت 20 درهم و 20 دينار هر دو است ولى متمكن از تحصيل ظن خاص به يك طرف هستم حال حتما بايد امتثال تفصيلى حاصل شود يا امتثال اجمالى هم كافى است ؟ باز هم مقتضاى قاعده و دليل شرعى اينست كه احتياط مانعى ندارد و امتثال تفصيلى لازم نيست صورت سوم : عمل تعبدى است و احتياط هم مستلزم تكرار نيست مثل اينكه اجمالا مىدانم كه يا صوم تا استتار قرص شمس بر من واجب است و يا صوم تا ذهاب حمرهء مشرقيه لازم است ؟ در اينجا صوم عملى تعبدى است و احتياط به اينست كه اكثر را بجا